Làm marketing nhiều ngành: điều cần mang theo không phải một công thức

Tôi từng làm marketing trong các lĩnh vực thiết bị điện, bất động sản, mỹ phẩm, công nghệ thông tin, hóa chất và phân bón.

Mỗi bối cảnh khiến tôi phải nhìn lại những điều tưởng như đã quen trong nghề. Đó là giá trị tôi thấy rõ hơn khi nhìn lại những ngành mình từng làm.

Có kinh nghiệm ở một ngành là lợi thế khi tiếp cận ngành khác. Nhưng tôi không nghĩ có thể mang nguyên cách triển khai cũ sang một doanh nghiệp mới rồi mặc định nó sẽ phù hợp.

Hiểu công cụ và hiểu bài toán là hai phần khác nhau

Tôi có nền tảng website, SEO và quảng cáo số. Những kỹ năng này giúp tôi hiểu cách triển khai hoạt động digital marketing, nhưng chưa trả lời hết câu hỏi doanh nghiệp cần làm gì.

Trước một sản phẩm hay dịch vụ, còn phải nhìn xem khách hàng mua vì điều gì, kênh bán đang vận hành ra sao và đâu là điểm đang làm hoạt động kinh doanh gặp khó.

Tôi coi kinh nghiệm công cụ là một phần nguồn lực. Nó giúp mình có thêm cách thực hiện sau khi đã nhìn rõ vấn đề, chứ không nên quyết định thay cho việc tìm hiểu doanh nghiệp.

Nếu bắt đầu bằng kênh mình quen nhất, rất dễ biến mọi bài toán thành một bài toán quảng cáo, nội dung hoặc website. Trong khi điều cần thay đổi có thể nằm ở sản phẩm và cách đưa sản phẩm đến người mua.

Hai trải nghiệm khiến tôi nhìn marketing rộng hơn kênh truyền thông

Trong một lần phụ trách marketing, vấn đề tôi gặp nằm ở độ ổn định của dịch vụ và niềm tin vào thương hiệu. Tôi rà soát sản phẩm, phối hợp cải thiện mức độ ổn định và triển khai các hoạt động kết nối, củng cố thương hiệu.

Trong một lần phát triển kênh thương mại điện tử, tôi gặp bài toán khác. Sản phẩm cần quy cách đóng gói nhỏ hơn để phù hợp với kênh bán mới.

Hai tình huống này không giống nhau về cách xử lý. Một bên cần nhìn vào chất lượng dịch vụ và niềm tin. Một bên có vấn đề cụ thể ở cách sản phẩm được bán qua kênh mới.

Điều tôi thấy có thể mang theo từ trải nghiệm này sang trải nghiệm khác là cách đặt câu hỏi về nguyên nhân. Không phải mang theo cùng một danh sách hoạt động.

Kinh nghiệm giúp đặt câu hỏi tốt hơn, không cho phép bỏ qua việc tìm hiểu

Khi đã làm nhiều phần việc, mình có thêm điểm để so sánh. Nhưng tôi nghĩ chính lúc đó cũng cần cẩn thận với những kết luận quá nhanh.

Một dấu hiệu quen thuộc chưa chắc xuất phát từ nguyên nhân cũ. Cùng là bán hàng chưa tốt, vấn đề có thể nằm ở sản phẩm, mức độ tin tưởng, cách phân phối hoặc hoạt động tiếp cận.

Tôi muốn nhìn kinh nghiệm như một cơ sở để hỏi đúng hơn: điều gì cần làm rõ, phần nào cần trao đổi với người đang vận hành, giả định nào cần xem lại trước khi lập kế hoạch.

Tôi không cho rằng người phụ trách marketing phải tự biết mọi thứ của một ngành. Nhưng cần có thái độ tìm hiểu đủ nghiêm túc để những lựa chọn đưa ra có liên hệ với thực tế kinh doanh.

Từ nhiều ngành đến năng lực quản lý

Trải nghiệm tại tập đoàn, agency và doanh nghiệp cũng giúp tôi nhìn công việc ở các phạm vi khác nhau: trực tiếp thực hiện, điều phối nhiều phần việc và quản lý đội ngũ theo mục tiêu chung.

Với tôi, giá trị của sự đa dạng ấy nằm ở khả năng kết nối. Mình hiểu phần kỹ thuật, nhưng cũng phải nhìn sản phẩm, kênh bán và con người đang thực hiện kế hoạch.

Tôi vẫn có những điều cần học khi bước vào một bối cảnh mới. Kinh nghiệm nhiều ngành không làm mất đi nhu cầu đó.

Điều tôi muốn mang theo là nền tảng chuyên môn, cách tìm hiểu vấn đề và khả năng tổ chức thực thi sau khi đã chọn hướng đi. Một công thức cố định sẽ khó chứa được hết những khác biệt mà doanh nghiệp đang có.